Kron

 

Šta je Kronova bolest?
Kronova bolest nazvana je po dr Burrill B. Crohn, koji je prvi opisao bolest 1932. zajedno sa kolegama dr Leonom Ginzburg-om i dr Gordonom D. Oppenheimer-om, Kronova bolest spada u grupu stanja poznatih kao zapaljenske bolesti creva (IBD). Kronova bolest je hronično inflamatorno stanje gastrointestinalnog trakta.
Kada čitate o zapaljenskim bolestima creva, važno je znati da Kronova bolest nije isto što i ulcerozni kolitis, druga vrsta IBD. Simptomi ove dve bolesti su prilično slični, ali su različita područja pogođena u gastrointestinalnom traktu (GI trakt).
Kronovo oboljenje najčešće pogađa kraj tankog creva (ileuma) i početak debelog creva, ali može zahvatiti bilo koji deo gastrointestinalnog (GI) trakta, od usta do anusa. Ulcerativni kolitis je ograničen na creva, koji se naziva i debelo crevo.
Kronova bolest može uticati na celokupnu debljinu zida creva, dok ulcerativni kolitis uključuje samo najskriveniju sluzokožu debelog creva. Konačno, kod Kronove bolesti, zapaljenje creva može biti “preskočeno” – ostavljajući normalne oblasti između delova obolelih creva. Kod ulceroznog kolitisa do toga ne dolazi.

Prepoznavanje znakova i simptoma

Kronova bolest može uticati na bilo koji deo GI trakta. Dok simptomi variraju od pacijenta do pacijenta, neki mogu biti češće od drugih, simptomi Kronove bolesti su:
Simptomi vezani za zapaljenja GI trakta:
• Uporna dijareja
• Rektalno krvarenje
• Hitna treba za pokretanjem creva
• Grčevi u stomaku i bol
• Osećaj nepotpunog pražnjenja
• Zatvor (može dovesti do opstrukcuje creva)
Opšti simptomi koji takođe mogu biti povezani sa IBD:
• Groznica
• Gubitak apetita
• Gubitak težine
• Umor
• Noćno znojenje
• Gubitak normalnog menstrualnog ciklusa

Čak i ako mislite da pokazujete znake  Kronove bolesti, jedini pravi test sproveden od strane vašeg lekara može da uspostavi dijagnozu.
Osobe koje pate od Kronove bolesti često imaju gubitak apetita i mogu da izgube težinu. Osećaj niske energije i umora je takođe uobičajen. Među mlađom decom, Kronova bolest može odložiti rast i razvoj.
Kron je hronična bolest, pa to znači da će pacijenti verovatno iskusiti periode kada bolest eskalira i izaziva simptome, i periode remisije kada pacijenti nemaju simptome.
U težim slučajevima, Kronova bolest može dovesti do rascepa u sluzokoži anusa, što može izazvati bol i krvarenje, naročito tokom kretanja creva. Zapaljenje može takođe uzrokovati razvoj fistula. Fistula je tunel koji vodi od jedne petlje creva do druge, ili povezuju creva sa bešikom, vaginom ili kožom. Ovo je ozbiljno stanje koje zahteva hitnu medicinsku pomoć.
Pročitajte više o vrstama Kronove bolesti i povezane simptome.

Koji su uzroci Kronove bolesti? Ko biva pogođen?

Kronova bolest pogađa 700.000 Amerikanaca. Muškarci i žene su podjednako ugroženi, i dok se bolest može javiti u bilo kom uzrastu, Kron je       češći među adolescentima i mlađim uzrastom od 15 do 35 godine.
Uzroci Kronove bolesti nisu dobro shvaćeni. Ishrana i stres mogu pogoršati Kronovu bolest, ali oni ne izazivaju bolest sami. Novija istraživanja ukazuju da nasleđe, genetika i / ili faktori okoline doprinose razvoju Kronove bolesti.

GI trakt obično sadrži bezopasne bakterije, od kojih mnoge pomažu varenje. Imuni sistem obično napada i ubija strane agense, kao što su bakterije, virusi, gljivice i drugi mikroorganizmi. Pod normalnim okolnostima, bezopasne bakterije u crevima su zaštićene od takvog napada. Kod osoba sa IBD, ove bakterije su pogrešno procenjene kao štetne i imunii sistem aktivira odgovor. Ćelije putuju iz krvi u creva i proizvode upalu (normalan imuni odgovor sistema). Međutim, upala ne jenjava, što dovodi do hronične upale, ulceracija, zgušnjavanje intestinalnog zida, i na kraju izaziva simptome kod pacijenta.
Kron se u glavnom javlja u porodicama, tako da ako bliski rođak ima bolest, članovi porodice imaju značajno povećane šanse za razvoj ove bolesti. Studije su pokazale da 5% do 20% pogođenih osoba ima rođaka iz prvog – kolena obolelog (roditelji, dete, ili brat). Rizik je veći kod Kronove bolesti nego ulcerativnog kolitisa. Rizik je takođe znatno veći kada oba roditelja imaju IBD. Bolest se najčešće javlja kod ljudi u istočnoj Evropi, uključujući Jevreje evropskog porekla. U poslednjih nekoliko godina, prijavljen je sve veći broj slučajeva među Afroameričkom populacijom.

Okruženje u kojem živite izgleda da igraju ulogu. Kron je češći u razvijenim zemljama, nego u nerazvijenim zemljama, u urbanim nego ruralnim sredinama, severnoj u odnosu na  južnu klimu.

Tipovi Kronovog oboljenja i simptomi

Ako vam je dijagnostikovano Kronovo oboljenje, važno je da znate i razumete koji deo vašeg GI trakta je pogođen i na koji način to može da utiče na simptome i komplikacije koje imate.
Slede pet vrsta Kronove bolesti, zajedno sa simptomima:

Ileocolitis

Najčešći oblik Kronove bolesti, ileocolitis pogađa kraj tankog creva (ileuma) i debelog creva (debelog creva). Simptomi uključuju dijareju i grčeve ili bol u desnom donjem delu ili sredini stomaka. Ovaj tip je često praćen značajnim gubitkom težine.

Ileitis

Ovaj tip pogađa samo ileum. Simptomi su isti kao kod ileocolitisa. U težim slučajevima, komplikacije mogu uključivati fistule ili inflamatornio apsces u desnom donjem kvadrantu stomaka.

Gastroduodenalna Kronova bolest

Ovaj tip utiče na želudac i početak tankog creva (dvanaestopalačno crevo). Simptomi uključuju gubitak apetita, gubitak težine, mučninu i povraćanje.

Jejunoileitis

Ovaj tip karakteriše oblasti inflamacije u gornjoj polovini tankog creva (jejunumu). Simptomi uključuju blage do intenzivne abdominalne bolove i grčeve posle jela kao i proliv. U težim slučajevima ili posle dužeg perioda, fistule se mogu formirati.

Kronov (granulomatozni) kolitis

Ovaj tip utiče samo na debelo crevo. Simptomi uključuju dijareju, rektalno krvarenje i bolesti oko anusa (apsces, fistule, čireve). Rane na koži i bolovi u zglobovima su češći u ovom obliku Krona u odnosu na druge oblike.