prostata

 

Rak prostate je rak koji počinje u tkivu prostate. Tačno ispod bešike i ispred rektuma, prostata je muška žlezda koja proizvodi spermu. Na svu sreću, rak prostate je jedna od malignosti najlakših za lečenje ako se ranije primeti. Rutinska provera je poboljšala dijagnozu raka prostate u skorijim godinam i sve više muškaraca je dobilo dijagnozu raka prostate u ranijem stadijumu. Rak prostate se obično sporo razvija, omogućavajući aktivno praćenje kao terapiju. Pored toga, nove i inovativne tehnologije pomažu smanjenju nuspojava terapija raka, kao što su inkontinencija i erektilna disfunkcija.

Vrste raka prostate

Prostata je organ veličine oraha koji okružuje uretru. Prostata proizvodi tečnost koja postaje deo sperme. Više od 99% raka prostate se razvija u ćelijama žlezde. Ovaj tip raka prostate se zove adenokarcinom. Adenokarcinom je tip raka koji se formira u žlezdama koje luče sluz u telu. Može doći do raka u različitim delovima tela, a najčešće vrste raka su:

– Rak pluća: Rak pluća sa ćelijama koje nisu male spada u 80% raka pluća, a adenokarcinom je najčešći.
– Rak prostate: Rak koji se formira u prostati je uglavnom adenokarcinom, koji čini 99% svih vrsta raka prostate.
– Rak pankreasa: Tumori raka egzokrinog pankreasa se zovu adenokarcinomi. Oni se formiraju u kanalima pankreasa.
– Rak jednjaka: Rak koji se formira u ćelijama žlezda u jednjaku se zove adenokarcinom. Ovo je najčešći tip raka jednjaka.
– Kolorektalni rak: Rak koji se razvija u ćelijama crevnih žlezda koje se nalaze na unutrašnjem obodu debelog creva i/ili rektuma je adenokarcinom. Ta vrsta čini 95% svih vrsta raka debelog creva i rektuma.

Postoji više strategija za lečenje adenokarcinoma prostate. Može se koristiti više od jednog od ovih terapija, zavisno od individualnog slučaja i cilja terapije.

– Aktivno praćenje
– Operacija
– Hemoterapija
– Terapija zračenjem
– Imunoterapija
– Terapija hormonima
Još ređi je slučaj da rak prostate kreće da se razvija iz drugih tkiva prostate, takav rak se zove sarkom.

Simptomi raka prostate

Urinarni simptomi raka prostate

Zbog blizine prostate i bešike i uretre, rak prostate može pratiti više različitih urinarnih simptoma. Zavisno od veličine i lokacije, tumor može pritiskati i stezati uretru, otežavajući protok urina. Znaci vezani za mokrenje koji mogu ukazivati na rak prostate mogu biti:

– Bolovi pri mokrenju
– Otežano mokrenje, ili otežano počinjanje ili zaustavljanje mokrenja
– Češći nagoni za noćnim mokrenjem
– Gubitak kontrole bešike
– Umanjen protok ili brzina urinarnog mlaza
– Krv u mokraći (hematurija)

Drugi znaci raka prostate i simptomi

Rak prostate se može proširiti (metastazirati) na okolna tkiva i kosti. Ako se rak proširi na kičmu, može pritiskati kičmene nerve. Drugi simptomi raka prostate su:

– Krv u spermi
– Otežana erekcija (erektilna disfunkcija)
– Bolne ejakulacije
– Oticanje nogu ili karlične oblasti
– Trnjenje ili bol u kukovima, nogama ili stopalima
– Bol u kostima koji ne prestaje, ili vodi ka prelomima

Faktori rizika raka prostate

GENERALNO

– Rasa: Studije pokazuju da Afro-Amerikanci imaju oko 60% veće šanse da dobiju rak prostate tokom života nego belci ili hispanici.
– Starost: Rizik razvoja raka prostate raste sa godinama. Pošto će jedan od 10.000 muškaraca mlađih od 40 godina dobiti dijagnozu raka prostate, jedan od 15 tokom šezdesetih će dobiti dijagnozu ove bolesti..

GENETIKA

– Porodična istorija: Muškarci sa direktnim krvnim srodnikom, poput oca ili brata, koji je imao ili ima rak prostate, ima dvostruko veće šanse da dobije tu bolest. Ako postoji neki drugi član porodice sa dijagnozom ove bolesti, šanse za dobijanje raka prostate se povećavaju.

NAČIN ŽIVOTA

– Ishrana: Ishrana bogata zasićenim mastima, kao i gojaznost, povećavaju rizik raka prostate.
– Visoki nivoi testosterona: Muškarci na terapiji testosteronom imaju veće šanse da dobiju rak prostate, pošto veći nivoi testosterona podstiču rast prostate.

DRUGA STANJA

– Intraepitelna neoplazija prostate (INP): Ovo stanje se može povezati sa povećanim rizikom od raka prostate. INP je stanje u kojem ćelije prostate izgledaju abnormaln pod mikroskopom. Nije uvek u vezi sa bilo kojim simptomima. Skoro pola muškaraca će dobiti dijagnozu INP do 50. godine.
– Promene genoma: Neki geni su poznati uzročnici povećanog rizika raka prostate, poput BRCA1 i BRCA2 gena.